Indian handcrafted bamboo flutes and classical bansuri music by Ravi Shankar Mishra

Bansuri Blog

My new base flute

Bansuri World

F base flute

New Bansuri Set - Indian Bamboo Flute Set

Bansuri set - Indian bamboo flute set for sale

New bansuri set - indian bamboo flute set.

PRAJAVANI ARTICLE-24th JAN

Bansuri World

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ತಯಾರಿಸುವ ಮಂದಿ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ರವಿಶಂಕರ್ ಮಿಶ್ರ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಕೊಳಲನ್ನು ನುಡಿಸಲೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ಇವರು ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಘೋಷ್ ಪರಂಪರೆಯ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಳಲು ಸಿಗದೇಹೋದದ್ದು ಇಂಥ ಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಯುವ ಕೊಳಲು ವಾದಕ ರವಿಶಂಕರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮನೆಯ ಕಾರ್ ಶೆಡ್‌ನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಕಾರು ಇರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಬಿದಿರಿನ ನೂರಾರು ತುಂಡುಗಳಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅಚ್ಚರಿಕೊಂಡಾಗ ‘ಇವುಗಳು ನಿಮಗೆ ಬಿದಿರು ತುಂಡುಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ, ನನಗೆ ಮಧುರ ನಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕೊಳಲಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ’ ಎಂದರು ಮಿಶ್ರಾ.|

ರವಿಶಂಕರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಬರೀ ಕೊಳಲು ವಾದಕ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೊಳಲು ತಯಾರಕರೂ ಹೌದು. ಮಿಶ್ರಾ ಬಿದಿರು ತುಂಡುಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಿರುವ ನೂರಾರು ಕೊಳಲುಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಕೊಳಲು ವಾದಕರ ಉಸಿರನ್ನು ಇಂಪಾದ ಸ್ವರವಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತಿವೆ!

ನಲವತ್ತರ ಹರೆಯದ ರವಿಶಂಕರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮೈಸೂರಿನವರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ತಂದೆ ದಿನೇಶ್‌ಚಂದ್ರ ಮಿಶ್ರಾರಿಂದ ಕೊಳಲು ನುಡಿಸುವ ಪಾಠ ಕಲಿತರು. ಯೌವನದಲ್ಲಿ ತಾವು ನುಡಿಸಲು ಖುಷಿಯಾಗುವಂತಹ ಕೊಳಲು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಅತೃಪ್ತಿ ಕಾಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ 1995ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಗೆ ತೆರಳಿದ ಮಿಶ್ರಾ ಹೆಸರಾಂತ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಕೊಳಲು ವಾದಕ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಹಲ್ದೀಪುರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಅತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ನಿತ್ಯಾನಂದರು ‘ನೀನೇ ಏಕೆ ಕೊಳಲು ತಯಾರಿಸಬಾರದು’ ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.

ಇದರಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದ ಮಿಶ್ರಾ, ತಂದೆ ಅಸ್ಸಾಂನಿಂದ ತಂದು ಇರಿಸಿದ್ದ ಬಿದಿರು ತುಂಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ಮಾಡಲು ದಿನವಿಡೀ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಳಿಕ ತಾವೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಕೊಳಲು ಮಧುರ ನಾದವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದಾಗ ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡರು. ಇದರಿಂದ ಖುಷಿಯಾದ ಮಿಶ್ರಾ ಇದ್ದಬದ್ದ ಬಿದಿರು ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಕೊಳಲು ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಮುಂಬೈಗೆ ಹೊರಟರು. ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಾನಂದ ಹಲ್ದೀಪುರ್ ಅವರ ಗುರು ದೇವೇಂದ್ರ ಮುರುಡೇಶ್ವರ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಅವರ ಮುಂದೆ ಏಳೆಂಟು ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ‘ಇವುಗಳನ್ನು ನಾನೇ ಮಾಡಿದ್ದು, ಹೇಗಿವೆ ಹೇಳಿ’ ಎಂದರು. ಅವುಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದ ದೇವೇಂದ್ರರು ‘ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ’ ಎಂದವರು ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆ, ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಮಿಶ್ರಾ ಮುಂಬೈನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎದೆ ತುಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ತಾವೇ ಅಸ್ಸಾಂ ನಸಿಲ್ಚಾರ್ ಎನ್ನುವ ಊರಿಗೆ ಹೋದರು. ಈ ಊರು ಬಿದಿರಿಗೆ ಖ್ಯಾತವಾದದ್ದು. ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಬಿದಿರು ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ಕುಳಿತಲ್ಲಿ ನಿಂತಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹತ್ತೊ, ಹನ್ನೆರಡೋ ಬಿದಿರನ್ನು ಕೊರೆದರೆ ನಾಲ್ಕೋ, ಐದೋ ಮಾತ್ರ ಕೊಳಲು ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಉಳಿದವು ನೀರು ಕಾಯಿಸುವ ಒಲೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದವು. ‘ಒಂದು ಕೊಳಲು ಮಾಡಲು ವಾರ ಸಮಯ ಬೇಕು. ಆದರೂ ಏನಾದರೂ ದೋಷ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕೊಳಲು ಮಾಡಲು ಅಪಾರ ಪರಿಶ್ರಮ, ಕೌಶಲ್ಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ಕೊಳಲು ಶುದ್ಧ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರವಿಶಂಕರ್ ಮಿಶ್ರಾ.

ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಿಶ್ರಾ ಕೊಳಲು ವಾದನದ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದು, ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಯೂರೋಪ್, ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಗಳ ಕೊಳಲು ವಾದಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನಿತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಾರ ಶಿಷ್ಯರು ಇವರು ತಯಾರಿಸುವ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನೇ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕೊಳಲು ವಾದಕರು ಮಾತ್ರ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರಾ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಘೋಷ್ ಪರಂಪರೆಯಂತೆ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಿಶ್ರಾ 12 ಇಂಚಿನಿಂದ 42 ಇಂಚು ಉದ್ದದ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನೂ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

‘ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಲುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ದೋಷ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಸರಾಂತ ಕೊಳಲು ವಾದಕರು ನಮ್ಮಂತಹ ಕೊಳಲು ವಾದಕರು ತಯಾರು ಮಾಡುವ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಗುರು ನಿತ್ಯಾನಂದ ಹಲ್ದೀಪುರ್ ಈಗಲೂ ನಾನು ತಯಾರಿಸಿದ ಕೊಳಲನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಳಲು ವಾದಕ ಆಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಕೊಳಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ’ ಎನ್ನುವ ಮಿಶ್ರಾ, ಸದಾ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಮಿಶ್ರಾ, ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು ನುಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಭಾವಯಾನ, ಆನಂದ್, ಧ್ಯಾನ್, ಸಂಗಮ್‌ಗಳಂತಹ ಸಿ.ಡಿ.ಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಶ್ರಾ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕೊಳಲುಗಳು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾದದ ಅಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ. (ರವಿಶಂಕರ್ ಮಿಶ್ರಾ: 9448150433)

-ಸುದೇಶ ದೊಡ್ಡಪಾಳ್ಯ
ಚಿತ್ರ: ಎಚ್.ಜಿ.ಪ್ರಶಾಂತ್

THE HINDU 16-01-2010

Bansuri World

Hindustani flute duet today

Special Correspondent

Ravishankar Mishra
MYSORE: A unique Hindustani flute duet featuring Ravishankar Mishra of Mysore and Carl Clements (USA) will be held at Namana Kala Mantapa in Krishnamurthypuram on Sunday.

The programme to be organised by Raag Milan will commence at 5.30 p.m. A press release issued here on Saturday said Carl Clements, a jazz saxophone and bamboo flute player who is living in New York, is an active performer in the jazz and world music scenes. He is working towards a Ph.D. in ethnomusicology at the CUNY Graduate Centre.

Ravishankar Mishra of Mysore started flute training under his father Dinesh Chandra Mishra and has been performing in various prestigious music platforms.

He has to his credit six audio CDs. He has been imparting the art of flute playing for over a decade and students from all over the world receive training from him.

Carl Clements and Ravishankar Mishra are disciples of flute maestro Nityanand Haldipur of the lineage of Pannalal Ghosh.

Gurumurthy Vaidya of Bangalore will accompany them on tabla.

STAR OF MYSORE 16-01-2010

Bansuri World

Mysore, Jan. 16-Ragmilan will present a unique Hindustani flute duet by Ravishankar Mishra and Carl Clements (USA) at Namana Kala Mantapa, Krishnamurthypuram, on January 17 at 5.30 pm.

Carl Clements, a jazz saxophone and bamboo flute player, currently living in New York, is an active performer in the jazz and world music scenes. He is working towards a PhD in Ethno-musicology at the CUNY Graduate Center.

Ravishankar Mishra, a Mysorean, started his flute training from his father Pt. Dinesh Chandra Mishra. He has been performing in various prestigious music platforms and has to his credit six audio CDs. He has been imparting the art of flute playing for over a decade now. He has students from all over the world receiving serious training from him.

Carl Clements and Ravishankar Mishra are disciples of the flute maestro Pt. Nityanand Haldipur of the lineage of Pt. Pannalal Ghosh.

Tabla accompaniment will be provided by Gurumurthy Vaidya from Bangalore, a disciple of Pt. Ravindra Yavagal.

Ravi shankar mishra playing a bansuri jugalbandhi with CARL CLEMENTS

Bansuri World

Dear Friends, I will be playing a Bansuri Jugalbandhi with CARL CLEMENTS. On Tabla GURUMURTHY VAIDYA from Bangalore.

Gentle and Steady

Bansuri World

Courtesy of THE HINDU

Article by V. NAGARAJ

Ravishankar Mishra’s Bansuri recital (Rag Milan Trust) catered to all the needs of ardent listeners of a contemplative predilection. Rajendra Nakod (tabla), Varun V. Naik (flute) and Milind (swaramandal) accompanied the artiste. On the occasion , Swamy Muktidananda of Shri Ramakrishna Math released two pre-recorded CDs of Ravishankar Mishra.

When the artiste with an uncompromising commitment to foster the melodic aspects fortified himself with profound involvement, there remained least resistance for the audience to enter into an abode of reposing quietude.

Consider Yaman, in which thoroughly honed dexterity faithfully served the delicacies of the art form. He developed alaap with profound maturity: even the introductory phase getting its due importance in the poorvanga of the sapthak and the whole of mandra sapthak. Consequently, swaras and the swaraguchas shone brilliantly, highlighting the serene beauty of Yaman. This reminded of the Subbarama Dikshitar’s guideline – treat the Raga as one aesthetically adorns an adored one for a sublime ecstasy.

Ragvistar entered into madhyalaya as the progressions ascended the octaves. Consistency in blowing and gentle fingering facilitated smooth flow of extempore, rendering the taans and the gamaks tender and pleasing.

Drut section preserved the same melodic tempo, but with a welcome enhancement in the rhythm-patterns and swara-complexities, consequently with more interesting sams and enticing tihayis. All along, the percussionist closely sensing and enjoying the lead artiste’s musical perceptions exercised discretion and worked to enhance the general impression.

Malkauns proved a perfect epitome of soothing passages of pianissimos. Nevertheless, one could sense occasions of faint discrepancies at microtonal levels. Other presentations with similar positive impacts were a theme in Mishra Shivaranjani and a Dhun in Bhairavi.

***

Deepa Shrinath presented Bharathanatya (Nadabrahma Sangeetha Sabha, accompanied by Ramesh Chadaga (vocal), Brinda (natuvanga), H.S. Thandavamurthi (violin), Smitha Kiran (flute) and Thulasiram (mridanga).

Young artiste’s appreciable proficiency convinced the spectators of her potentials, particularly in the abhinaya sections, which she could have elevated to greater heights through profound involvement.

A shortcoming in the choreography in not employing the nritta sections in the expected quantum and with the required vigour softened the overall impact. It aroused curiosity (as to the feasibility) when she selected “Sogasuga Mridanga Taalamu” (Sriranjani-Thyagaraja), on the following grounds:

The krithi, in spite of recognising mridanga as one among other indispensable ingredients of a celestial music, is not rhythm- oriented; and the very nature of its general flow will not allow any interludes by nature of jatis (which demand intricate rhythmic structures). In the present instance they proved tenable - the jathis did not suit the general flow: an element of flaccidity weakened the connecting links. Further, supportive sequences would have rendered navarasas interesting and impressive.

Similar ideas and expressions (“Maatru Vatsalya”) constituted the major portion of the three compositions presented in succession: Muthayya Bhagavathar’s Daru (“Mathe Malayadhwaja” - Khamach) and two compositions of Purandaradasa (“Kadagola Thaarenna” and “Enumarulade”).

V. NAGARAJ